آنالیز FT IR شناسایی ساختار مواد با طیفسنج مادون قرمز – اکسیر تجهیز آزما
🧪 معرفی آنالیز FT-IR
آنالیز FT-IR (Fourier Transform Infrared Spectroscopy) یک روش دقیق و غیرمخرب برای شناسایی ساختار شیمیایی مواد است که بر پایه جذب پرتوهای مادون قرمز توسط گروههای عاملی مختلف انجام میشود.
این روش یکی از متداولترین تکنیکها در آزمایشگاههای تحقیقاتی، صنعتی، دارویی، غذایی و پلیمر است.
آنالیز طیف سنجی مادون قرمز یا Fourier Transform Infrared Spectroscopy به اختصار FT-IR خوانده می شود. طیف مادون قرمز – تبدیل فوریه (Fourier-Transform Infrared spectrum) از برهم کنش تابش مادون قرمز با ماده و تحلیل داده های خام با تبدیل ریاضی فوریه، حاصل می شوند. طیف های FT IR از سه طریق اندازه گیری جذب (Absorbance)، عبور (Transition) و بازتاب (Reflaction) به دست می آیند. از این تکنیک برای شناسایی گروه های عاملی در نمونه های اغلب آلی و به صورت محدودتر برای نمونه های معدنی استفاده می شود. نمونه ها می توانند به صورت جامد، مایع و گاز باشند. در مورد هر یک از آنها با شرایط ویژه امکان آنالیز وجود دارد. در مورد نمونه های جامد، نمونه باید به صورت پودری درآمده با ماده ای که در محدوده طیف سنجی FT IR کاملا شفاف باشد (همچون پودر خالص KBr یا پتاسیم برماید) مخلوط شده و طیف حاصل از آن ثبت گردد. در مورد نمونه های مایع امکان استفاده از سل مایع وجود دارد. در مورد نمونه های محلول درآب به علت تداخل نسبتا شدید طیف آب، بهتر است نمونه پیش از آنالیز خشک شده و سپس داخل دستگاه قرار داده و طیف حاصل از آن ثبت گردد. لازم به ذکر است که طیف FT IR هر ترکیب تقریبا منحصر به فرد است. بر این اساس می توان با استفاده از کتابخانه های الکترونیکی و مقایسه طیف نمونه با طیف های استاندارد مرجع، از آنالیز FTIR برای شناسایی ترکیبات استفاده کرد. از این مزیت برای شناسایی مواد تجاری و تاییدیه مواد اولیه و استانداردها و …. می توان بهره جست. در کتابخانه های الکترونیکی مجموعه ای چند صد هزار تایی از انواع ترکیبات مختلف در حوزه های متفاوت همچون ترکیبات دارویی، غدایی، پلیمری، رنگدانه ها، افزودنی ها، لاستیک ها، ترکیبات نفتی، سموم و … ثبت شده است که از طریق مقایسه طیف مجهول با طیف های موجودد در کتابخانه دستگاه می توان طیف ماده مجهول مورد نظر را شناسایی نمود. از انواع طیف سنجی مادون قرمز (FT IR)، طیف سنجی مادون قرمر نزدیک (Near-Infrared Spectroscopy, NIR)، طیف سنجی انعکاس کل تضعیف شده (Attenuated Total Reflection spectroscopy, ATR) و Pyrolysis FT IR در آزمایشگاه اکسیر تجهیز آزما قابلیت آنالیز را دارد. جستجوی کتابخانه ای نیز قابلیت انجام برای شناسایی ترکیبات شیمیایی به صورت ساده را داراست.
در آزمایشگاه اکسیر تجهیز آزما، آنالیز FT-IR با استفاده از دستگاه پیشرفته PerkinElmer انجام میشود که دقت، سرعت و تکرارپذیری بالا را تضمین میکند.
📌 مشاوره رایگان پیش از ثبت نمونه ارائه میشود.
📋 جدول مشخصات خدمات FT-IR
| مشخصه | جزئیات |
| نام دستگاه | FT-IR PerkinElmer |
| نوع نمونههای قابل قبول | جامد (پودر، قرص)، مایع، فیلم |
| حداقل مقدار نمونه | 0.1 گرم یا 2 میلیلیتر |
| استانداردهای قابل انجام | ASTM E1252، ISO 10640 |
| زمان تقریبی تحویل گزارش | ۳ تا 6 روز کاری |
| نوع خروجی | طیف جذبی به همراه فایل اکسل و PDF گزارش |
| هزینه تقریبی | از 0 ریال (بسته به نوع نمونه) استعلام شود |
آماده سازی نمونه در FT IR چگونه است؟
در مورد نمونه های جامد، نمونه می بایست قابلیت اختلاط با ماده شفاف در محدوده طیف مادون قرمز را داشته باشد. این ماده شفاف پودر خالص پتاسیم برماید (KBr) است. ماده مجهول به نسبت یک به صد با ماده پتاسیم برماید مخلوط شده و با استفاده از دستگاه پرس، قرص شفافی از ماده مجهول ساخته شده و نمونه حاصل در دستگاه FT IR مورد آنالیز قرار می گیرد. در مورد نمونه مایع، سل مایعات برای اندازه گیری استفاه می شود. در صورتی که ماده مورد نظر فیلم پلیمری باشد در صورت شفاف بودن به صورت مستقیم مورد آنالیز قرار می گیرد. در غیر این صورت نیز امکان تهیه طیف با دستگاه FT IR وجود دارد. اما چگونه این کار قابل انجام است؟ به دو روش می توان طیف را تهیه نمود: در یکی از این روش ها می توان نمونه را در صورتی که قابلیت اختلاط با ماده پتاسیم برماید را داشته باشد با آن مخلوط کرده و قرص آن را تهیه نمود. سپس داخل دستگاه قرار داده و طیف خروجی آن را به دست آورد. در غیر اینصورت می توان آن را با استفاده از ازت شکننده نموده و بعد مراحل تهیه قرص را انجام داد. در روش دیگر می توان با پیرولیز ماده اجزای تشکیل دهنده آن را جداسازی کرده و طیف حاصل از نمونه را به دست آورد. به این روش نوع ماده پلیمری قابل شناسایی است.
🎯 کاربردهای FT-IR در صنایع مختلف
شناسایی ترکیبات آلی و معدنی
بررسی خلوص مواد اولیه
کنترل کیفیت مواد غذایی و دارویی
آنالیز مواد پلیمری و پلاستیکی
تعیین نوع گروههای عاملی (Functional Groups)
تائید ساختار نهایی محصولات تحقیقاتی
خروجی دستگاه FT IR چیست؟
خروجی دستگاه شامل فایل Excel، فایل Word، و فایل فرمت دستگاه می بشد. فایل Excel حاوی اطلاعات نمودار محور X و Y است که با رسم نمودار در آن می توان به طیف حاصل از نمونه دست یافت. در فایل Word نیز تصویری از طیف نمونه به همراه کلیه پیک های اصلی و عدد موجی آن بر حسب cm-1 مشاهده می شود.
🔄 مراحل انجام آنالیز FT-IR
- ثبت درخواست آنالیز از طریق فرم آنلاین و تماس تلفنی
- ارسال نمونه به آزمایشگاه (حضوری یا پستی)
- آمادهسازی نمونه با KBr یا روش مناسب دیگر
- انجام آنالیز و ثبت طیف جذبی
- تهیه گزارش و ارسال فایل خروجی به متقاضی
❓ سوالات متداول (FAQ)
FT-IR چیست؟
FT-IR یک روش طیفسنجی است که از جذب مادون قرمز توسط پیوندهای مولکولی برای شناسایی مواد استفاده میکند.
نمونه من باید چه ویژگیهایی داشته باشد؟
در حالت جامد: پودر نرم یا فیلم نازک – در حالت مایع: بدون ناخالصی و رسوب. در غیر این صورت آماده سازی قبل از انجام آزمون انجام میشود.
خروجی گزارش شامل چه اطلاعاتی است؟
طیف FT-IR به همراه جدول پیکها، شناسایی گروههای عاملی و تفسیر کلی.
آیا امکان تفسیر تخصصی نتایج وجود دارد؟
بله. در صورت درخواست، تفسیر علمی به صورت جداگانه ارائه میگردد.
📞 ثبت درخواست آنالیز FT-IR
جهت ثبت نمونه و دریافت مشاوره، فرم زیر را تکمیل کنید یا با ما تماس بگیرید:
📍 تهران، میدان فتح، خیابان کوسهلو
📞 021-66653502 | پیام رسان: 09023096983
📧 exirtajhizazma@gmail.com
